Rehber7 dk okuma
İyi bir anket sorusu nasıl sorulur? 9 pratik kural
Yönlendirmeyen, net ve cevaplaması keyifli bir soru yazmak öğrenilebilir. Seçenek sayısından kelime seçimine, daha çok ve daha dürüst oy getiren 9 kural.
Bir anketin kaderi çoğu zaman ilk iki saniyede belli olur. Kaydırırken gözüne takılan bir soru ya “hemen oy vereyim” dedirtir ya da fark edilmeden geçilir. İyi haber şu: dikkat çeken, adil ve cevaplaması keyifli bir soru yazmak yetenek değil, alışkanlık işi. Aşağıdaki dokuz kural, hem daha çok oy hem de daha dürüst sonuç almanı sağlar.
1. Tek bir şey sor
“Yeni telefonun kamerası ve pil ömrü nasıl?” aslında iki soru. Kamerayı beğenip pili sevmeyen biri hangi seçeneğe dokunacak? Bir soruda tek bir fikir ölçülür. İki şeyi merak ediyorsan iki anket aç; ikisinin sonuçlarını yan yana koymak zaten daha öğretici olur.
2. Kısa tut, ama bağlamı unutma
Akışta soru en fazla bir iki satır görünür. “Hangisi daha iyi?” fazla kısa: neye göre, kim için? “İlk randevuda hangisi daha iyi?” ise hem kısa hem net. İyi bir ölçü: soruyu yüksek sesle okuduğunda tek nefeste bitebilmeli.
3. Yönlendirme yapma
“Ananaslı pizza gibi bir saçmalığı kim sever?” sorusu cevabı baştan söylüyor. Yönlendirici kelimeler (saçma, harika, tabii ki, herkesin bildiği gibi) insanları sosyal olarak “doğru” görünen tarafa iter, sonuç da senin fikrinin yankısı olur. Tarafsız sor: “Pizzada ananas: olur mu, olmaz mı?”
4. Seçenekler birbirini dışlasın
Seçenekler çakışıyorsa insanlar ikisine birden oy veremez ve kararsız kalır. “Kahve” ve “Filtre kahve” aynı ankette durmamalı. Aralık soruyorsan sınırlar net olsun: “0–2 saat, 3–5 saat, 6 saat ve üzeri” gibi; “2–4” ve “4–6” gibi ortak sayılar bırakma.
5. Az seçenek, net karar
Hangisi'nde bir ankete 2 ile 4 arasında seçenek eklenebilir ve bu bilinçli bir sınır. İki seçenek en hızlı oylanan biçimdir: “bu mu, o mu?” beynin en sevdiği karar. Üç dört seçenek ise yelpazeyi açar. Beşinci bir seçenek eklemek istiyorsan, soruyu daraltman gerekiyor olabilir.
Hafta sonu planı?
6. “Diğer” seçeneğini akıllıca kullan
Her ihtimali sayamıyorsan “Diğer (yorumda yaz)” iyi bir kaçış kapısıdır; hem doğruluğu korur hem de yorumlarda muhabbet başlatır. Ama dört seçeneğin birini “Diğer”e ayırıyorsan, asıl seçeneklerin yeterince iyi seçilmemiş olabilir.
7. Seçenek sırasını düşün
İnsanlar ilk gördükleri seçeneğe hafifçe daha çok yönelir. Bir tarafı öne çıkarmak istemiyorsan seçenekleri alfabetik ya da mantıklı bir sırayla (küçükten büyüğe, eskiden yeniye) diz. Evet / Hayır sorularında alışılmış sıra “Evet” önde; bunu bozmak kafa karıştırır.
8. Görsel gerekiyorsa ekle, süs için değil
“Bu ceket mi, o ceket mi?” sorusu fotoğrafsız anlamsız. Ama “Çay mı kahve mi?” için fotoğraf, cevabı değiştirmez; sadece akışta yer kaplar. Hangisi'nde bir ankete 4 fotoğrafa kadar eklenebilir. Fotoğraflı karşılaştırmalar için ayrıca hazırladığımız Bu mu, o mu? rehberine göz at.
9. Doğru kategoriyi seç
Kategori, anketinin Keşfet'te kime gösterileceğini belirler. Moda sorusunu Moda'ya, kariyer sorusunu Kariyer'e koymak, o konuyla gerçekten ilgilenen insanlardan oy almanı sağlar. İlgisiz bir kategori hem daha az oy hem de daha “rastgele” bir sonuç getirir.
Kısa kontrol listesi
Paylaş'a basmadan önce kendine şunları sor:
- Soru tek bir şeyi mi soruyor?
- Tek nefeste okunuyor mu?
- Cevabı ima eden bir kelime var mı?
- Seçenekler çakışıyor mu, eksik bir ihtimal var mı?
- Fotoğraf gerçekten gerekli mi?
- Kategori doğru mu?
Bu altı sorudan geçen bir anket, akışta durdurur, adil oylanır ve sonucu sana gerçekten bir şey söyler. Sonuçları okurken nelere dikkat etmen gerektiğini de anket sonuçlarını okumak yazımızda anlattık.
